වසරක් තුළ අපනයන ආදායම සියයට 21කින් වර්ධනය වුවද, 2026 සැප්තැම්බර් මාසයවනවිට  ශ්‍රී ලංකාවේ ජංගම ගිණුම නැවතත් හිඟයකට (deficit) පත් වී ඇති බව වාර්තා වෙයි.

අගෝස්තු මාසයේදී අතිරික්තයක් වාර්තා වූ නමුත්, සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෙම හිඟය  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 128ක් ලෙස සටහන් වූ බව මහ බැංකුව ප්‍රකාශ කැර ඇත.

2026 වසරේ පළමු මාස ​​නවය සඳහා සමස්ත හිඟය  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 420ක් දක්වා ඉහළ ගියේය.

සැප්තැම්බර් මාසයේදී අපනයන ආදායම  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.377ක් දක්වා ඉහළ ගිය අතර, ආනයන වියදම සියයට 2.9කින් වැඩි වී  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.109ක් විය.

අපනයන වර්ධනය ආනයන වර්ධනයට වඩා වේගවත් වූ බැවින්, පෙර වසරට සාපේක්ෂව මාසික වෙළෙඳ හිඟය (භාණ්ඩ වෙළෙඳාම සම්බන්ධයෙන්) අඩු විය.

සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෝටර් රථ ආනයනය සඳහා වූ වියදම සියයට 34.4කින් පහත වැටී  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 188ක් විය.

ඉන්ධන ආනයනය සඳහා වූ වියදම අඛණ්ඩව පස්වැනි මාසයටත් පහත වැටුණි.

කෙසේ වෙතත්, ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කාලය තුළ ඉන්ධන ආනයනය පෙර වසරට සාපේක්ෂව සියයට 51.5කින් ඉහළ ගොස්,  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.5ක් පමණ විය.

එම මාස නවය තුළ වාහන ආනයනය සඳහා වූ මුළු වියදම  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.87ක් විය.

මෙම කාලසීමාව තුළ සමස්ත වෙළෙඳ හිඟය, පෙර වසරේ පැවති  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 5.2 සිට  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.9 දක්වා පුළුල් විය.

විදේශගත ශ්‍රමිකයින්ගේ ප්‍රේෂණ ආර්ථිකයට අඛණ්ඩව සහාය වූ අතර, සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඒවා සියයට 5.6කින් ඉහළ ගොස්  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 734ක් විය.

වසරේ පළමු මාස ​​නවය සඳහා ලැබුණු ප්‍රේෂණ සියයට 18.1කින් ඉහළ ගොස්  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.9ක් විය.

සැප්තැම්බර් මාසයේදී සේවා ගිණුමේ අතිරික්තය සියයට 34.3කින් පහත වැටී  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 119ක් විය. ඊට හේතුව වූයේ සංචාරක සහ ගුවන් ප්‍රවාහන කටයුතු සඳහා රටින් පිටතට ගිය මුදල් ප්‍රමාණය, රට තුළට ලැබුණු මුදල් ප්‍රමාණයට වඩා වේගයෙන් ඉහළ යෑමයි.

සමස්ත සේවා ගිණුම් අතිරික්තය සියයට 22.3කින් පහත වැටී  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.2ක් විය.

සැප්තැම්බර් මාසයේදී සංචාරකයන් පැමිණීම සියයට 0.3කින් අඩු වූ අතර, වසරේ පළමු මාස ​​නවය තුළ පැමිණි සංචාරකයන් සංඛ්‍යාව සියයට 1.8කින් පහත වැටුණි. සංචාරක ඉපැයීම් මාසය සඳහා අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 186 ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කැර ඇති අතර ,එය සියයට 1.5 කින් ඉහළ ගොස් ඇති නමුත් සමුච්චිත ඉපැයීම් සියයට 9.2 කින් පහත වැටී  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.2 ක් විය.

සෘජු ආයෝජන සඳහා ලාභාංශ ගෙවීම් ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ප්‍රාථමික ආදායම් ගිණුම් හිඟය වසරකට පෙර  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 152 සිට  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 241 දක්වා පුළුල් විය.

විදේශීය ආයෝජකයින් ශ්‍රී ලංකාවේ මූල්‍ය වත්කම්වල ශුද්ධ විකුණුම්කරුවන් ලෙස රැඳී සිටියහ.

රජයේ සුරැකුම්පත්වල විදේශ ආයෝජන සැප්තැම්බර් මාසයේදී  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 39.9 ක ශුද්ධ පිටතට ගලා යාමක් වාර්තා කෙළේය.

ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික වෙළෙඳපොළ ගනුදෙනු ඇතුළුව කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ (CSE)  අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 4.7 ක ශුද්ධ පිටතට ගලා යෑමක් දුටුවේය.

චීන මහජන බැංකුව සමඟ මුදල් හුවමාරු පහසුකම ඇතුළුව සැප්තැම්බර් මාසය අවසන් වන විට දළ නිල සංචිත  අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.9 ක් විය.

ඔක්තෝබර් අවසානය වන විට, වසර ආරම්භයේ සිට එක්සත් ජනපද ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියල සියයට 6.8 කින් අවප්‍රමාණය වී තිබුණි.

ශක්තිමත් අපනයන සහ ප්‍රේෂණ සහාය ලබා දෙන නමුත්, පුළුල් වන වෙළෙඳ පරතරය සහ දුර්වල සේවා ආදායම බාහිර තත්ත්වය බිඳෙන සුළු බව පෙන්නුම් කරයි.