මැදපෙරදිග නැව්ගත කිරීම්වලට එල්ල වූ ප්රහාර හේතුවෙන් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම සඳහා වන සාකච්ඡාවල ඉදිරි ගමනක් සඳහා ඇති අපේක්ෂාවන් පිළිබඳව සැක මතු වී ඇති බැවින් තෙල් මිල යළි ඉහළ ගොස් තිබේ.
බදාදා වන විට බ්රෙන්ට් බොරතෙල් එක රැයකින් සියයට 2 කට වඩා ඉහළ ගොස් ජාත්යන්තර මිණුම් ලකුණ බැරලයක් ඩොලර් 90 දක්වා ළඟා විය.
පෙබරවාරි අග දී ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්රායල් යුද්ධය ආරම්භ වීමට පෙර හා සසඳන විට ඔක්තෝබර් මාසයේ බෙදා හැරීම සඳහා බ්රෙන්ට් අනාගත මිල ඩොලර් 89.53 ක් වූ අතර එය ග්රිනිච් වේලාවෙන් 08:00 වන විට සියයට 24 කින් පමණ ඉහළ ගොස් තිබේ.
“වෙළෙඳපොළවල් ගිවිසුමක් සඳහා බලාපොරොත්තුව සම්පූර්ණයෙන්ම නැති කැර ගෙන නැත, නමුත් විශ්වාසය පැහැදිලිවම ඛාදනය වෙමින් පවතී,” සිඩ්නි හි ඕස්ට්රේලියාව පදනම් කැරගත් KCM වෙළෙඳාමේ ප්රධාන වෙළෙඳපොළ විශ්ලේෂක ටිම් වෝටර් අල් ජසීරාට පැවසීය.
“දෘශ්යමාන ප්රගතියක් නොමැතිව දිගු සාකච්ඡා ඇදී යන අතර, වාර්තා කරන ලද ඉල්ලීම් වඩාත් සංකීර්ණ වන තරමට, ක්රියාත්මක කළ හැකි ගිවිසුමක් ඉක්මනින් ළඟා කැර ගත හැකි බවට ඇති සැකය වැඩි වේ,” වෝටර් පැවසීය.
“මාසයේ මුල සිට ශුභවාදී බව ක්රමයෙන් වඩාත් ප්රවේශම් සහගත, අවදානම්-වාරික-ධාවනය කරන ලද ස්ථාවරයකින් ප්රතිස්ථාපනය වෙමින් පවතී.”
යේමනයේ ජාත්යන්තරව පිළිගත් රජය අඟහරුවාදා ඉරානයට පක්ෂපාතී හවුති සටන්කාමීන් අරාබි අර්ධද්වීපය අප්රිකාවේ අඟෙන් වෙන් කරන බාබ් අල්-මැන්ඩෙබ් සමුද්ර සන්ධියේ වාණිජ නෞකාවකට එල්ල වූ මිසයිල ප්රහාරවලින් පුද්ගලයින් හය දෙනෙකු මිය ගිය බවට චෝදනා කෙළේය.
යේමනයේ වෙරළාරක්ෂක බලකාය පැවසුවේ මූලික ප්රහාරයෙන් පසු ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුමක යොදවා සිටි ආරක්ෂක හමුදා සාමාජිකයින් දෙදෙනෙකු ගොදුරු වූවන් අතර සිටින බවයි.
අමෙරිකා එක්සත් ජනපද මධ්යම අණදෙන නිලධාරියා පසුව පැවසුවේ පැනමා ධජය සහිත භාණ්ඩ ප්රවාහන නෞකාවක් ඉරාන වරාය අවහිර කිරීම බිඳ දැමීමට උත්සාහ කිරීමෙන් පසු එය පහර දී අක්රිය කළ බවයි.
යුද්ධයට පෙර ගෝලීය තෙල් සැපයුම්වලින් පහෙන් එකක් පමණ රැගෙන ගිය හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම පිළිබඳ ගිවිසුමක අපේක්ෂාවන් පිළිබඳ ගැටුම්කාරී සංඥා මධ්යයේ පසුගිය සතිය තුළ තෙල් මිල ඉහළ යාමක් දක්නට ලැබුණි.
කටාර් විදේශ අමාත්යාංශය අඟහරුවාදා ප්රකාශ කළේ ඕමාන් සහ ඉරානය අතර සමුද්ර සන්ධිය පිළිබඳ සාකච්ඡා දියුණු අවධියක පවතින බවත්, දෝහාට “හැකි ඉක්මනින්” ජල මාර්ගය නැවත විවෘත කිරීමට අවශ්ය බවත්ය.
ඕමානය සමඟ පැවැත්වෙන සාකච්ඡා, යුද වන්දි සහ සම්බාධක ඉවත් කිරීම ඇතුළු ඇතැම් කොන්දේසි වලට අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය එකඟ වන තුරු වසා තබන බව ඉරාන නිලධාරීන් අවධාරනය කරමින්, ඕමානය සමඟ පැවැත්වෙන සාකච්ඡා වෙනම එකක් ලෙස සලකන බව ටෙහෙරානය පවසා ඇත.
යුද්ධයට පෙර මට්ටම්වල සුළු ප්රමාණයක සමුද්රීය ගමනාගමනය පැවතුනද, වොෂින්ටනය සමුද්ර සන්ධිය මත සම්පූර්ණ පාලනය ඇති බව එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් අඟහරුවාදා ප්රකාශ කෙළේය.
යුද්ධයට පෙර දෛනික සංක්රමණ 130 ක් පමණ හා සසඳන විට, සඳුදා තීරණාත්මක ජල මාර්ගය තරණය කළේ නැව් 10 ක් පමණි, සමුද්රීය බුද්ධි සමාගමක් වන වින්ඩ්වර්ඩ්ට අනුව.
අමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල ප්රහාරවලට පළිගැනීමක් ලෙස ටෙහෙරානය ජල මාර්ගය ඵලදායී ලෙස වසා දමන තෙක් නැව් සමාගම් දිනකට තෙල් සහ ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන බැරල් මිලියන 20 ක් පමණ රැගෙන ගිය අතර එය වාර්තාගත ඉතිහාසයේ විශාලතම ගෝලීය බලශක්ති බාධාව ඇති කෙළේය.
අමෙරිකානු බලශක්ති ලේකම් ක්රිස් රයිට් අඟහරුවාදා පැවසුවේ සමුද්ර සන්ධියෙන් පිටවන තෙල් සඳහා දින හතක සාමාන්යය දිනකට බැරල් මිලියන 9 ක් (bpd) දක්වා යථා තත්ත්වයට පත් වී ඇති බවත්, එය අමෙරිකා එක්සත් ජනපද හමුදාවේ සහ ගල්ෆ් සහචරයින්ගේ “සම්බන්ධීකරණ උත්සාහයන්” සඳහා ගෞරවයක් බවත්ය.
රයිට්ගේ ප්රකාශය වෙළෙඳ පොළ විශ්ලේෂකයින්ගෙන් සැක සහිත ප්රතිචාරයක් ඇති කළ අතර, ඇස්තමේන්තුව ටැංකි ලුහුබැඳීමේ වේදිකා මගින් සපයන ලද ඒවාට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි බව ඔවුන් සඳහන් කළහ.
ටොරොන්ටෝ පදනම් කරගත් පර්යේෂක රෝරි ජොන්ස්ටන් විසින් ආරම්භ කරන ලද තෙල් වෙළෙඳපොළ පර්යේෂණ සමාගමක් වන කොමොඩිටි සන්දර්භය, පසුගිය සතියේ චලනය වන සාමාන්යය දිනකට බැරල් මිලියන 7 ක් පමණ වූ බව ඇස්තමේන්තු කෙළේය.
අඟහරුවාදා නිකුත් කරන ලද එහි නවතම වෙළඳපල දැක්මෙහි, එක්සත් ජනපද බලශක්ති තොරතුරු පරිපාලනය පැවසුවේ 2027 මුල් භාගය වන තෙක් මැද පෙරදිග තෙල් නිෂ්පාදනය ගැටුම්කාරී මට්ටමට ආසන්න මට්ටමකට නැවත පැමිණෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා නොකරන බවත්, 2026 දී බ්රෙන්ට් මිල සාමාන්යයෙන් බැරලයකට ඩොලර් 87 ක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා නොකරන බවත්ය.
“හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා දෙපැත්තටම ගලායාම සාමාන්ය තත්ත්වයට පත් වූ පසු පමණක් ඔපෙක් බොරතෙල් නිෂ්පාදනය වැඩි කළ හැකිය,” සිංගප්පූරුවේ ස්පාටා කොමොඩිටීස් හි ජ්යෙෂ්ඨ තෙල් වෙළෙඳපොළ විශ්ලේෂක ජූන් ගෝ අල් ජසීරාට පැවසීය.
“මේ අනුව, මූලික වශයෙන්, තෙල් මිල බැරලයකට ඩොලර් 85-90 මට්ටමේ සහය දක්වයි, සැලකිය යුතු ලෙස ප්රගතියක් ලබා නොමැති රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා පිළිබඳ අලුත් ශුභවාදීත්වය පිළිබඳ නව සිරස්තල හැර.”
(අල් ජසීරා ඇසුරෙන් )
