ඉරානයේ තෙල් අපනයනය කඩාකප්පල් කිරීමට අමෙරිකා එක්සත් ජනපද භාණ්ඩාගාර දෙපාර්තමේන්තුව පසුගිය දා නිවේදනයක් නිකුත් කෙළේය.
චීන සහ හොංකොං සමඟ සබඳතා ඇති නැව් සමාගම් සහ යාත්රා සඳහා නව සම්බාධකය පනවන බව අමෙරිකාව නිවේදනය කෙළේය.
පසුගිය සෙනසුරාදා පැවැත්වීමට නියමිතව තිබු, යුද්ධය අවසන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් අමෙරිකා සහ ඉරානය අතර ඉහළ මට්ටමේ සාකච්ඡා පැවැත්වීමට පෙර මෙම සම්බාධකය ඉරානය වෙත පැනවීමට අමෙරිකාව පියවර ගත් බව සඳහාන්ය.
එසේම ජනාධිපති ට්රම්ප් මැයි මාසයේදී චීනයට පැමිණීමට පෙර චීන ජනාධිපති ෂී ජින් පිං මත ද සම්බාධක පීඩනයක් එල්ල කැර ඇති බව සඳහාන්ය.
ඉරානයේ තෙල් ජාලය ඉලක්ක කැරගත් සම්බාධක, ටෙහෙරානයට එහි හමුදාව සන්නද්ධ කිරීම සඳහා මුදල් අහිමි කිරීමේ යුද ප්රයත්නයේ කොටසක් බව අමෙරිකාවේ භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙසන්ට් පැවසීය.
“ආර්ථික කෝපය ඉරාන පාලන තන්ත්රය මත මූල්යමය ග්රහණයක් පටවමින්, මැද පෙරදිග එහි ආක්රමණයට බාධා කරමින් සහ එහි න්යෂ්ටික අභිලාෂයන් සීමා කිරීමට උපකාරී වෙමින් පවතී,” ඔහු ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් සම්බාධක ව්යාපාරය සඳහා නම් කැර ඇති නම සඳහන් කෙළේය.
මාස දෙකකට වැඩි යුද්ධයක් අවසන් කිරීම සඳහා ගිවිසුමක් සම්බන්ධයෙන් ඉරාන නිලධාරීන් සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වීම සඳහා ට්රම්ප්ගේ ඉහළම නියෝජිතයන් පාකිස්තානයට යන අතරතුර මෙම සම්බාධක පනවා තිබේ.
චීනය ,ඉරාන තෙල් මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින අතර, එය පෙබරවාරි මාසයේදී අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය ඉරානය සමඟ යුද්ධය ආරම්භ කිරීමට පෙර එහි ආනයනවලින් සියයට 80 සිට 90 දක්වා නියෝජනය කෙළේය.
එක්සත් ජනපද සම්බාධක මඟින් චීනය පදනම් කරගත් ස්වාධීන තෙල් පිරිපහදුවක් වන හෙන්ග්ලි පෙට්රොකෙමිකල් (ඩේලියන්) පිරිපහදු සමාගම ඉලක්ක කරයි, එය වාචිකව “තේ පෝච්චියක්” ලෙස හැඳින්වේ. ඉරානයේ තෙල් ආර්ථිකය පවත්වා ගැනීම සඳහා චීනයේ “තේ පෝච්චි” පිරිපහදු ජාලය වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන බවත්, හෙන්ග්ලි යනු බොරතෙල් සහ අනෙකුත් ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන සඳහා ඉරානයේ විශාලතම පාරිභෝගිකයෙකු බවත්, ඩොලර් බිලියන ගණනක් වටිනා ඉරාන ඛනිජ තෙල් මිලදී ගෙන ඇති බවත් භාණ්ඩාගාරය පැවසීය.
ඉරානයේ “සෙවණැලි බලඇණියේ” කොටසක් ලෙස ක්රියාත්මක වන නැව් සමාගම් සහ යාත්රා 40 ක් සඳහා අමෙරිකා භාණ්ඩාගාරය සම්බාධක පනවා ඇති බව ඒජන්සිය පැවසීය. සම්බාධක මඟින් ඕනෑම අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පුද්ගලයකුට හෝ සමාගම්වලට කළු ලැයිස්තුගත ආයතනය සමඟ ව්යාපාර කිරීම වළක්වන අතර, අනුමත ආයතනවලට අයත් ඕනෑම එක්සත් ජනපද දේපොළක් හෝ බහුතරයක් කැටි කරයි.
“ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ, ඉරානය තම තෙල් ගෝලීය වෙළෙඳපොළට ගෙනයෑම සඳහා විශ්වාසය තබන යාත්රා, අතරමැදියන් සහ ගැනුම්කරුවන්ගේ ජාලය සීමා කිරීම භාණ්ඩාගාරය දිගටම කරගෙන යනු ඇත. රහසිගත වෙළෙඳාම සහ මූල්ය හරහා මෙම ප්රවාහයන්ට පහසුකම් සපයන ඕනෑම පුද්ගලයෙකු හෝ යාත්රාවක් අමෙරිකා එක්සත් ජනපද සම්බාධකවලට නිරාවරණය වීමේ අවදානමක් ඇති,” බව බෙසන්ට් පැවසීය.
මෙම මස මුලදී, ට්රම්ප් සමාජ මාධ්යවල පළ කෙළේ ඉරානය සමඟ ප්රකාශයට පත් කරන ලද සටන් විරාමයක් හේතුවෙන් ෂී තමාට “විශාල, මහත වැළඳගැනීමක්” ලබා දෙන බවත්, ඒ අවස්ථාවේ ට්රම්ප් කියා සිටියේ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම බවත්ය. ඉරාන වරායන් සහ නැව් සඳහා අමෙරිකා එක්සත් ජනපද අවහිරයක් සහ ඉරානය සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන වාණිජ හා තෙල් යාත්රාවලට තර්ජනයක් එල්ල කිරීමත් සමඟ ප්රධාන ජල මාර්ගය නැවත විවෘත කැර නොමැත.
(ද හිල් ඇසුරෙන් )
