අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ඉරානය අතර දිගුකාලීන දේශපාලන ආරවුල වර්තමානය මෙන් ඉතා තීරණාත්මක හා සංකීර්ණ මාවතකට පිවිස ඇත.
‘ නිමිට්ස් ‘ වර්ගයේ දැවැන්ත ගුවන් යානා වාහක නැව් සහ බලගතු ප්රහාරක ජෙට් යානා ඇතුළත් දැවැන්ත අමෙරිකා එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවක් මැද පෙරදිග කලාපයට ළඟා වීමත් සමඟ, කලාපය තුළ මිලිටරි තත්ත්වයක් නිර්මාණය කිරීමේ අවදානමක් ඇති බව විචාරකයින් පෙන්වා දුන්නේය. කෙසේ වෙතත්, ජනාධිපති ට්රම්ප් පවසන්නේ මෙම මිලිටරි බලය ප්රදර්ශනය කිරීමේ සැබෑ අරමුණ යුද්ධයක් ආරම්භ කිරීම නොව, පීඩිත ඉරානය නැවත සාකච්ඡා මේසයට ගෙන ඒම බවයි.
ඉරානය මීට පෙර අමෙරිකානු නැව් හයිපර්සොනික් මිසයිල මඟින් ගිල්වන බවට තර්ජනය කැර තිබූ අතර, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය එයට තම භූමිය ප්රහාර සඳහා භාවිතා කිරීමට ඉඩ දීම ප්රතික්ෂේප කෙළේය. මෙම පසුබිම තුළ ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශය කැපී පෙනෙන වෙනසක්.
කෙසේ වෙතත්, වත්මන් අමෙරිකා එක්සත් ජනපද හමුදා මෙහෙයුම් හමුවේ ඉරාන පාලන තන්ත්රය යම් රාජ්ය තාන්ත්රික ලිහිල් ප්රතිපත්තියක් දෙසට හැරෙමින් සිටින බව ධවල මන්දිරය විශ්වාස කරයි.
දැඩි ආර්ථික අර්බුදය සහ ජාත්යන්තර සම්බාධක හමුවේ, අමෙරිකාව විසින් ක්රියාත්මක කරන ලද මෙම “උපරිම පීඩනය” ක්රියාත්මක කරන ලද උපාය මාර්ගය (උපරිම පීඩන උපාය මාර්ගය) සාර්ථක වෙමින් පවතින බවත්, ඉරානයට දැන් නව ගිවිසුමක් අවශ්ය බවත් ට්රම්ප් අවධාරනය කරයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තත්ත්වය සැබෑ රාජ්ය තාන්ත්රික ජයග්රහණයක් ද නැතහොත් තාවකාලික දේශපාලන දාමයක් ද යන්න පිළිබඳව විවිධ මත දරයි. මෙම නාවික මෙහෙයුම්වල මූලික අරමුණ කලාපීය ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වය සහතික කිරීම වුවද, ඉරානය වැනි රාජ්යයක් හමුදා බලය හරහා පාලනය කිරීමේදී ඇති අවදානම සුළුපටු නොවේ. ඒ අනුව, ඉදිරි දිනවලදී ඉරාන උත්තරීතර නායකයාගේ ප්රතිචාරය මැද පෙරදිග කලාපයේ පමණක් නොව මුළු ලෝකයේම සාමය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තීරණය කරනු ඇත.
මූලාශ්රය : රොයිටර්
